Udostępnij
Skomentuj
https://www.motoria.pl/wiadomosc/sonda-lambda-gdzie-sie-znajduje-jak-wymienic/5202/ 2017-07-19 15:45:48.000000

Sonda lambda – gdzie się znajduję? Jak wymienić?

Nawet niewielkich rozmiarów element może pełnić bardzo ważną funkcję w samochodzie. Tak jest w przypadku sondy lambda. Jeśli dojdzie do jej awarii, ma to istotny wpływ na pracę jednostki napędowej. Czym zatem jest sonda lambda, jaką rolę pełni i jak ją wymienić w razie usterki?

Sonda lambda – co to jest?

Sonda lambda to nic innego jak niewielki czujnik, który instaluje się w układzie oddechowym. To właśnie ona determinuje skład mieszanki paliwowo-powietrznej i mierzy ilość tlenu w spalinach. Element ten jest wykorzystywany w samochodach od 1979 roku, jednak wyposażeniem standardowym stał się w 1992 roku, kiedy to koncerny samochodowe zostały zmuszone do spełnienia wymogów prawnych odnośnie redukcji emisji spalin.

Gdzie znajduje się sonda lambda?

Sonda lambda stanowi element układu wydechowego i umieszczona jest pomiędzy silnikiem a katalizatorem. Pierwszą część sondy (regulacyjną) wkręca się w kanał wydechowy (przed katalizatorem), dzięki czemu jej część pomiarowa ma styczność z przepływającymi spalinami, w ten sposób mierząc w nich zawartość tlenu. Druga część sondy (diagnostyczna) znajduje się na zewnątrz układu oddechowego (za katalizatorem) po to, aby czynnikiem odniesienia pomiaru było powietrze z zewnątrz.

Za co odpowiada sonda lambda?

Sonda lambda na podstawie swych odczytów zawartości tlenu w spalinach reguluje skład mieszanki paliwowo-powietrznej. Aby możliwe było jak najdokładniejsze spalanie paliwa, skład mieszanki musi być optymalny. Za optimum uważa się spalanie stechiometryczne, czyli takie, gdzie na kilogram spalanego paliwa przypada 14,7 kilogramów powietrza. Wówczas lambda, rozumiana jako stosunek paliwa do powietrza, jest równa 1.

Jeżeli spalana mieszanka charakteryzuje się większą ilością paliwa, wówczas lambda przybiera wartości mniejsze niż 1. Oznacza to, że mieszkanka jest zbyt bogata. Z kolei jeśli w mieszance jest zbyt dużo powietrza, lambda wynosi więcej niż 1, co oznacza, że mieszanka jest zbyt uboga. Na zmiany te reaguje sonda lambda, regulując skład mieszanki paliwowo-powietrznej.

Element odpowiada również za emisję szkodliwych związków w spalinach. Chodzi głównie o tlenek węgla, tlenki azotu oraz węglowodory. Ich zawartość w spalinach zależy od składu mieszanki paliwowo-powietrznej. Sonda lambda odpowiada za to, aby stężenie tych toksyn było jak najmniejsze, a warto pamiętać, iż istnieje jedynie wąski zakres, kiedy ilość wszystkich trzech toksycznych związków jest w mieszance paliwowo-powietrznej minimalna.

Im większa jest zawartość tlenu w spalinach, tym niższe napięcie generuje sonda, i odwrotnie, kiedy w spalinach jest mało tlenu, napięcie sondy rośnie. Następnie dane o napięciu są przekazywane do modułu, który steruje pracą silnika i koryguje skład mieszanki w taki sposób, aby zapewnić jak najlepsze działanie jednostki napędowej.

Czy sonda lambda ma wpływ na spalanie?

Jeżeli wiemy już, co to jest sonda lambda i do czego służy, warto również dowiedzieć się, na co ma wpływ. Determinuje ona przede wszystkim spalanie. Jeśli mieszanka paliwowo-powietrzna jest zbyt bogata, wówczas zwiększa się spalanie. Jest to niekorzystne nie tylko dla naszych finansów, ale również i jednostki napędowej. W głowicy silnika może gromadzić się nagar, który z czasem doprowadzi do  jego uszkodzenia.

Z tych względów niezwykle ważną kwestią jest właściwe działanie sondy lambda, gwarantujące to, iż mieszanka powietrzno-paliwowa będzie najbliższa optymalnemu składowi stechiometrycznemu. W sytuacji, gdy element ten ulega awarii, spalanie może wzrosnąć nawet o 50%. Warto zatem systematycznie sprawdzać stan sondy lambda.

Czy sonda lambda ma wpływ na moc silnika?

Sonda lambda wpływa również na moc silnika. Dość powiedzieć, że jednym z objawów jej niewłaściwego działania jest właśnie spadek mocy jednostki napędowej. Jeżeli mieszanka paliwowo-powietrzna jest zbyt uboga, silnik spala wtedy zbyt mało paliwa, co prowadzi do pogorszenia jej osiągów.

W takiej sytuacji może dojść również do przedwczesnego zużycia się jednostki napędowej. Spowodowane jest to wysoką temperaturą w głowicy. Sprawne działanie sondy lambda jest zatem niezbędne nie tylko do ograniczenia spalania jednostki napędowej, ale także po to, aby rozwijała ona odpowiednią moc.

Czy sonda lambda jest potrzebna?

Tak. Obecnie sonda lambda stanowi podstawowe wyposażenie samochodów. Determinuje ona właściwy skład mieszanki, co jest warunkiem koniecznym, aby katalizator efektywnie oczyszczał spaliny.

Jeśli sonda nie będzie działała prawidłowo, również i katalizator nie spełni swoich funkcji. Konsekwencją takiego stanu rzeczy będzie przedostawanie się do środowiska większej ilości toksyn, czego producenci pragną uniknąć nie tylko przez wzgląd na wyśrubowane normy emisji spalin, ale także z uwagi na zmiany klimatyczne, jakie obserwujemy współcześnie.

Jak zostało wspomniane, sonda lambda wpływa również na spalanie i moc silnika. W wyniku jej nieprawidłowego działania może dojść do przegrzania się układu wydechowego i układu spalania, co prowadzi do uszkodzenia katalizatora. Może to wywołać swoistą reakcję łańcuchową, kiedy to przestaną prawidłowo działać także inne podzespoły, na przykład układu zapłonowego.

Sonda lambda – objawy awarii

Trwałość tego elementu jest szacowana na około 50-150 tysięcy kilometrów. Najczęściej sonda lambda psuje się z powodu wnikania do układu wydechowego cząsteczek wody i oleju. Zużyje się ona przedwcześnie, jeśli instalacja elektryczna samochodu nie funkcjonuje prawidłowo lub jeżeli jest ona poddawana stałym obciążeniom termicznym, chemicznym i mechanicznym podczas okresu eksploatacji.

Sygnałem do wymiany sondy lambda są następujące objawy:

  • zapalenie się kontrolki „check engine” na desce rozdzielczej,
  • podwyższone spalanie,
  • wzrost temperatury silnika,
  • nierówna praca jednostki napędowej,
  • falowanie obrotów silnika,
  • spadek mocy silnika.

Warto pamiętać także o tym, iż część sondy lambda umieszczona jest poza układem wydechowym, gdzie jest narażona na szkodliwe działanie czynników zewnętrznych, takie jak zanieczyszczenia, sól, deszcz, śnieg czy też wahania temperatur. Wszystko to wpływa na jej zużycie. Należy zatem zwrócić uwagę, czy na jej powierzchni znajduje się osad czy też nie. Jeśli tak, świadczy to o konieczności jej wymiany.

Ważne jest nie tylko samo występowanie nalotu, ale przede wszystkim jego barwa i konsystencja. Ich analiza pozwala na identyfikację źródła problemu. Dzięki temu będziemy w stanie zapobiec awarii w przyszłości. Jeżeli na sondzie lambda widoczny jest osad:

  • w kolorze czerwonawym lub białawym – oznacza to, że stosujemy paliwo zawierające niepożądane dodatki lub paliwo kiepskiej jakości,
  • w kolorze czarnym i o tłustej konsystencji – świadczy to o nadmiernym zużyciu oleju,
  • w kolorze ciemnozielonym i chropowatej strukturze – sugeruje, że do komory spalania przedostaje się płyn chłodniczy, co jest konsekwencją na przykład pękniętego bloku cylindrów,
  • w kolorze ciemnobrązowym – to sygnał, że mieszanka paliwowo-powietrzna jest zbyt bogata. Warto wówczas sprawdzić ciśnienie paliwa oraz to, czy układ wtryskowy działa prawidłowo.

Podczas oględzin sondy lambda należy sprawdzić nie tylko to, czy na jej powierzchni wytworzył się szkodliwy osad, ale także to, w jakim stanie technicznym się znajduje. Nieprawidłowe odczyty sondy mogą być spowodowane tym, iż sonda jest wygięta. Sprawdzić należy także to, czy wtyczka lub kabel nie uległy stopieniu, a uszczelka nie poluzowała się. Przyczyną awarii sondy lambda może być również rdza na stykach.

Kiedy wymieniać sondę lambda?

Jeśli zauważymy któryś z powyższych objawów awarii lub na sondzie lambda pojawi się niepokojący nalot, to znak, że element ten trzeba jak najszybciej wymienić. Część ta podlega naturalnemu zużyciu. Warto zatem systematycznie kontrolować jej stan – najlepiej co 30 000 kilometrów. Możemy tego również dokonać tego podczas badania gazów spalinowych.

Koszt kontroli sondy lambda w profesjonalnym warsztacie wynosi około 60-70 złotych. W jej trakcie sprawdzeniu podlega sygnał wysyłany przez element oraz sprawność połączeń wtykowych i przewodów. Nie jest to zatem wygórowana cena za utrzymanie jednostki napędowej w odpowiedniej kondycji.

Sonda lambda – jak ją wymienić?

Jeżeli zauważymy, iż sonda lambda nie działa prawidłowo, jej parametry pracy odbiegają od normy, pojawiła się na niej niepokojący nalot lub jest w złym stanie technicznym, nie ma co zwlekać z jej wymianą. Prowadzi to bowiem jedynie do zwiększenia zużycia paliwa i może przyczynić się do awarii silnika.

Przy wymianie elementu musimy jednak pamiętać o tym, aby unikać bardzo tanich zamienników. Ich jakość może być niewystarczająca. Wówczas sonda nawet po wymianie na nowy egzemplarz może nie działać precyzyjnie, a tego każdy kierowca chciałby uniknąć.

Najlepszym rozwiązaniem będzie zastosowanie czujnika dedykowanego do konkretnego modelu samochodu. Na rynku dostępna jest sonda lambda zarówno dla Golfa 4, jak i BMW E46 czy też Audi A3. Każdy kierowca znajdzie zatem rozwiązanie optymalnie dopasowane do marki i modelu jego pojazdu, co sprawi, iż informacje dostarczane przez sondę do komputera sterującego składem mieszanki paliwowo-powietrznej będą odpowiednie.

Wymianę sondy lambda warto zlecić profesjonalnemu warsztatowi. Jego specjaliści nie tylko pomogą nam w doborze optymalnego egzemplarza, zdemontują sondę i w jej miejsce zamontują nową część, ale również sprawdzą to, czy nowy czujnik działa prawidłowo. Można tego dokonać jedynie poprzez diagnostykę komputerową sprawdzającą parametry pracy silnika. W ten sposób fachowiec upewni się, czy nowa sonda lambda nie ma problemów z komunikacją z komputerem pokładowym.

Sonda lambda – cena

Sonda lambda cechuje się dużym zróżnicowaniem cenowym. Za najtańsze rozwiązania (zazwyczaj bez ogrzewania) zapłacimy mniej niż 100 złotych. Na rynku znajdziemy również produkty w przedziale cenowym od 150-250 złotych. Za najdroższe sondy lambda zapłacimy około 350-450 złotych. Warto zatem dbać o ten element, wybierając paliwo dobrej jakości.

Udostępnij
5,0
1 ocena
Oceń artykuł i Ty!

Komentarze (0)